Page 280 - CITS - Sewing Technology - TT - Hindi
P. 280
ंइग टे ोलॉजी - CITS
ूिज़ंग टे ोलॉजी (Fusing Technology)
ूिज़बल इंटरलाइिनंग म एक बेस कपड़ा होता है, जो अ र उसी कार का हो सकता है जैसा िक िसलकर लगाई जाने वाली इंटरलाइिनंग के िलए
उपयोग िकया जाता है, और िजसकी सतह पर एक थम ा क िचपकने वाला रेिज़न लगा होता है, जो सामा तः छोटे-छोटे डॉट्स के प म होता
है और एक िवशेष तापमान पर गम करने पर िपघल जाता है।
ूिज़बल इंटरलाइिनं के उपयोग के लाभ (Advantages of using fusible interlinings)
• अिधकतर मामलों म , ूिज़बल इंटरलाइिनं के उपयोग से िनमा ण का समय कम होता है िजससे सीधे म लागत म कमी आती है।
• ूिज़ंग की ि याओं म िसलाई की तुलना म कम कौशल की आव कता होती है, िजससे िश ण समय भी कम हो जाता है।
• लेिमनेशन ि या म गुणव ा को र प से बनाए रखना आसान होता है, िवशेषकर आधुिनक ह े कपड़ों पर, जो िसलाई की तुलना म किठन
होता है।
• ूिज़बल इंटरलाइिनं व िनमा ण के वैक क तरीकों के अवसर दान करती ह ; कु छ मामलों म इंटरलाइिनंग को ‘वक एड ’ के प म माना
जा सकता है।
ूिज़ंग की आव कताएँ (Requirements of fusing)
ूिज़ंग ि या को कु छ िवशेष आव कताओं को पूरा करना चािहए और कु छ सम ाओं से बचना चािहए, तािक व का प और दश न पूरे
जीवनकाल म संतोषजनक बना रहे।
1 ूिजंग ारे तयार के लेले लॅिमनेट तयार कप ात िडझायनरला आव क असलेले सौंदया चे गुण दश िवतात. हे िवशेषतः कप ा ा ताठरपणा
िकं वा ड ेिपंग गुणांशी संबंिधत आहे. मॅ ुफॅ रंग सु हो ापूव ुटी ही चाचणीची बाब आहे. ा घटकांवर व उ ादक िनवड क शकतो
ते णजे ुिसबल ा बेस कापडाचा ड ेप आिण बॉ तयार करणा या ुिसबल राळचा कार आिण माण. इतर फॅ ि क गुणधम ावर
इंटरलाइिनं ा ूिजंगमुळे िवप रत प रणाम होऊ शकतो ते णजे ीज रक री आिण हवा पारग ता.
2 लॅिमनेट ा बाँडची मजबुती कप ा ा उ ादन ि येतील ानंतर ा ऑपरेश दर ान हाताळणी तसेच प रधान करताना होणारी े ंग
सहन कर ासाठी पुरेशी असणे आव क आहे. बॉ ने वॉिशंग आिण ड ाियंग सायकलचे तापमान आिण आंदोलनाची िड ी, कदािचत ानंतर ा
इ ीसह िकं वा सॉ ट्स, तापमान आिण कोर ा-सफाई ि येचे आंदोलन आिण काही करणांम े दो ीचा ितकार के ला पािहजे. लॅिमनेट ा
संपूण पृ भागावर थम ूज के ावर पूण आिण समान बंध नस ास िकं वा कप ा ा जीवना ा काही ट ावर िडलेिमनेशन झा ास, ते
कप ा ा बाहेरील फॅ ि कम े ‘बबिलंग’ णून िदसून येईल. काही फॅ ि म े ूज करणे िवशेषतः कठीण असते, िवशेषत: शॉवर ूफ
रेनवेअर फॅ ि . फॅ ि कवरील शॉवर ूफ िफिनश आिण ाची सामा त: गुळगुळीत, कडक पृ भाग या दो ीमुळे चांगला बॉ सा करणे
कठीण होते.
3 ाइक- ू िकं वा ाइक-बॅक न होता ूिजंग होणे आव क आहे. जे ा मऊ के लेले िचकट राळ कप ा ा फॅ ि कम े दाबले जाते, ते ा
हे मह ाचे आहे की ते ा फॅ ि क ा चेह या ा बाजूने जात नाही आिण ते इंटरलाइिनंग बेस कापड ा बाहे न परत जात नाही. या सम ांना
अनु मे ‘ ाइक ू’ आिण ‘ ाइक-बॅक’ णून ओळखले जाते. जर ाइक- ू झाला तर तो कप ा ा उज ा बाजूला राळ ा िठप ांचा नमुना
णून िदसू शकतो; शट ा कॉलरसार ा उ तापमाना ा इ ी ा अधीन असले ा कप ावर ते आढळ ास, ते लोखंडावर उचलले जाऊ
शकते आिण कप ावर िच ांिकत होऊ शकते. ाइक-बॅक झा ास, ते ूिजंग ि येत वापर ा जाणा या उपकरणांचे भाग दू िषत क शकते
आिण दाबताना कप ा ा अ रांना देखील िचकटू शकते.
4 ूिजंग ि येमुळे बाहेरील फॅ ि कम े थम ल संकोचन होऊ नये. ूिजंग सामा तः 150 °C ा आसपास होते आिण या तापमानात कोणतेही
फॅ ि थम ल संकोचना ा अधीन असू शकतात. असे घड ास, यामुळे उ ादनादर ान कपडे खराबपणे एक बसू शकतात आिण उ ादनानंतर
ांचा आकार चुकीचा असू शकतो. संकोचन कमी कर ासाठी, काही ूिजंग ेसम े ीहीट झोन असतो, जो कमी तापमानावर सेट के ला जातो.
5 ूिजंग ि ये ा उ तेचा आणखी एक संभा प रणाम णजे डाई उदा ीकरण. फॅ ि चा रंग अशा पातळीवर बदलू शकतो जो अ ीकाय
आहे, ामुळे कप ा ा ूज के ले ा आिण न जोडले ा भागांम े जुळत नाही. ही घटना कधीकधी उ ारली जाऊ शकते. एका कं पनीत,
पॉिल र फॅ ि कवर ूिजंग ि येचा इतका प रणाम झाला की कप ांचे सव तुकडे ेस ारे पाठिव ाचा िनण य घे ात आला, मग ांना
ूिसबल इंटरलाइिनंगची आव कता असो वा नसो. के वळ अशा कारे ते कप ांम े सावली टाळू शकत होते.
6 ूिजंग ि येम े दबाव समािव अस ाने, ूिजंग दर ान ढीग कापड श हो ाचा धोका असतो. कप ाचे जोडलेले आिण न जोडलेले भाग,
जे ा एक िशवले जातात ते ा ांचे प वेगळे असू शकते.
266
CITS : प रधान - ंइग टे ोलॉजी - पाठ 34-36
